หากคุณกำลังเริ่มต้นทำงานสายบัญชี การเรียนรู้ คำศัพท์ทางบัญชี (Accounting Terms) ถือเป็นหัวใจสำคัญที่ช่วยให้การสื่อสารในองค์กร แม่นยำ และทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งการทำบัญชีการเงิน บัญชีบริหาร และการจัดการภาษี
บทความนี้ได้รวบรวมคำศัพท์บัญชีที่พบบ่อยและจำเป็นต้องรู้ โดยแบ่งตามหมวดหมู่เพื่อให้อ่านเข้าใจง่ายและนำไปใช้งานได้ทันที
1. หมวดงบการเงินหลัก (Financial Statements)
งบการเงินคือหัวใจของการรายงานสถานะทางธุรกิจ คำศัพท์พื้นฐานที่ต้องเจอในหมวดนี้ ได้แก่
- Financial Statements (งบการเงิน) รายงานสรุปข้อมูลทางการเงินของกิจการ
- Balance Sheet / Statement of Financial Position (งบทดลอง / งบแสดงฐานะการเงิน) งบที่แสดง สินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของผู้ถือหุ้น ณ วันใดวันหนึ่ง
- Income Statement / Profit & Loss Statement (P&L) (งบกำไรขาดทุน) งบที่แสดงรายได้ ค่าใช้จ่าย และผลกำไร/ขาดทุนสุทธิ ในช่วงเวลาหนึ่ง
- Cash Flow Statement (งบกระแสเงินสด) งบที่แสดงการเคลื่อนไหวของเงินสดเข้า-ออก แบ่งเป็น Activity การดำเนินงาน การลงทุน และการจัดหาเงิน
- Statement of Changes in Equity (งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้น) งบแสดงการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของส่วนทุน
2. หมวดสมการบัญชีพื้นฐาน (Accounting Equation)
ยึดหลัก สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของผู้ถือหุ้น (Assets = Liabilities + Equity)
- Assets (สินทรัพย์) ทรัพย์สินหรือทรัพยากรที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจที่กิจการครอบครอง
- Current Assets (สินทรัพย์หมุนเวียน) เปลี่ยนเป็นเงินสดได้ง่ายภายใน 1 ปี เช่น เงินสด ลูกหนี้การค้า สินค้าคงเหลือ
- Non-Current Assets / Fixed Assets (สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน/สินทรัพย์ถาวร) ถือไว้ใช้งานระยะยาว เช่น อาคาร เครื่องจักร
- Liabilities (หนี้สิน) ภาระผูกพันทางการเงินที่กิจการต้องชำระในอนาคต
- Current Liabilities (หนี้สินหมุนเวียน) ต้องชำระภายใน 1 ปี เช่น เจ้าหนี้การค้า เงินกู้ยืมระยะสั้น
- Non-Current Liabilities (หนี้สินไม่หมุนเวียน) หนี้สินระยะยาวมากกว่า 1 ปี เช่น หุ้นกู้ เงินกู้ระยะยาว
- Equity / Owner's Equity (ส่วนของเจ้าของ / ส่วนของผู้ถือหุ้น) มูลค่าสินทรัพย์สุทธิหลังจากหักหนี้สินทั้งหมดแล้ว
- Retained Earnings (กำไรสะสม) กำไรสุทธิสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรรเป็นเงินปันผล
3. หมวดรายการทางการค้าและการบันทึกบัญชี (Bookkeeping & Transactions)
คำศัพท์สำหรับการลงบัญชีประจำวันตามระบบบัญชีคู่ (Double-Entry Bookkeeping)
- Debit (Dr.) (เดบิต) การบันทึกเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์/ค่าใช้จ่าย หรือลดลงของหนี้สิน/ทุน
- Credit (Cr.) (เครดิต) การบันทึกเพิ่มขึ้นของหนี้สิน/ทุน/รายได้ หรือลดลงของสินทรัพย์/ค่าใช้จ่าย
- General Journal (สมุดรายวันทั่วไป) สมุดบันทึกรายการค้าขั้นแรกตามลำดับวันที่
- General Ledger (GL) (สมุดบัญชีแยกประเภททั่วไป) การรวบรวมบัญชีทั้งหมดเพื่อจัดหมวดหมู่ก่อนทำงบ
- Trial Balance (งบทดลอง) รายงานสรุปยอดคงเหลือของทุกบัญชีเพื่อตรวจสอบความถูกต้องของระบบเดบิต-เครดิต
- Accounts Receivable (AR) (ลูกหนี้การค้า) เงินที่ลูกค้ายังติดค้างจ่ายค่าสินค้าหรือบริการ
- Accounts Payable (AP) (เจ้าหนี้การค้า) เงินที่บริษัทติดค้างซัพพลายเออร์จากการซื้อสินค้าหรือบริการ
- Accrual Basis (เกณฑ์พึงรับพึงจ่าย) การบันทึกรายได้/ค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดขึ้นจริง โดยไม่คำนึงว่าจะได้รับหรือจ่ายเงินสดแล้วหรือยัง
- Cash Basis (เกณฑ์เงินสด) การบันทึกรายการเมื่อรับหรือจ่ายเงินสดจริงเท่านั้น
4. หมวดต้นทุน การบริหาร และค่าเสื่อมราคา (Costing & Depreciation)
ศัพท์สำคัญสำหรับการวิเคราะห์ต้นทุนและการวางแผนบริหารงาน
- Cost of Goods Sold (COGS) (ต้นทุนขาย) ต้นทุนทางตรงในการผลิตสินค้าหรือบริการที่ขายได้
- Operating Expenses (OPEX) (ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน) ค่าใช้จ่ายประจำ เช่น เงินเดือน ค่าน้ำค่าไฟ ค่าการตลาด
- Capital Expenditures (CAPEX) (รายจ่ายฝ่ายทุน) เงินที่ลงทุนในสินทรัพย์ถาวรเพื่อสร้างประโยชน์ระยะยาว
- Depreciation (ค่าเสื่อมราคา) การตัดเฉลี่ยต้นทุนสินทรัพย์ที่มีตัวตนตามอายุการใช้งาน
- Amortization (ค่าตัดจำหน่าย) การตัดเฉลี่ยต้นทุนสินทรัพย์ที่ไม่มีตัวตน (เช่น ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร ซอฟต์แวร์)
- Inventory (สินค้าคงเหลือ) วัตถุดิบ งานระหว่างทำ หรือสินค้าสำเร็จรูปที่รอการขาย
- Break-Even Point (จุดคุ้มทุน) ระดับการขายที่รายได้รวมเท่ากับต้นทุนรวมพอดี (กำไร = 0)
5. หมวดภาษีและการตรวจสอบบัญชี (Tax & Audit)
คำศัพท์เกี่ยวกับข้อกำหนดตามกฎหมายและกระบวนการตรวจสอบ
- Value Added Tax (VAT) (ภาษีมูลค่าเพิ่ม) ภาษีที่เก็บจากการขายสินค้าหรือบริการ (ปัจจุบันไทยเก็บที่ 7%)
- Withholding Tax (ภาษีหัก ณ ที่จ่าย) ภาษีที่ผู้จ่ายเงินต้องหักไว้ทันทีตามอัตราที่กฎหมายกำหนดเพื่อนำส่งกรมสรรพากร
- Corporate Income Tax (CIT) (ภาษีเงินได้นิติบุคคล) ภาษีที่คิดจากกำไรสุทธิของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน
- Audit / Financial Audit (การตรวจสอบบัญชี) การตรวจสอบเอกสารและงบการเงินโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เพื่อยืนยันความถูกต้อง
- CPA (Certified Public Accountant) (ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต) วิชาชีพผู้มีใบอนุญาตตรวจสอบและรับรองงบการเงิน
- Tax Expense vs Tax Payable (ค่าใช้จ่ายภาษี vs ภาษีค้างจ่าย) ค่าใช้จ่ายภาษีในงบกำไรขาดทุน และภาระภาษีที่ยังไม่ได้ชำระในงบแสดงฐานะการเงิน
สำหรับใครที่กำลังหางานอยู่ ดูที่นี่เลย >> หางานบัญชี <<